Menu toggle

Witamy Wróć

Poradnik

Uszkodzona sonda lambda: Jakie są objawy i czy mogę wyczyścić czujnik?

Sonda lambda mierzy zawartość tlenu resztkowego w spalinach i zapewnia, że silnik otrzymuje optymalną mieszankę powietrza i paliwa. Jeśli sonda lambda jest uszkodzona, często objawia się to zwiększeniem zużycia paliwa przez pojazd lub słabymi osiągami silnika. W naszym poradniku dowiedzą się Państwo wszystkiego o sondach lambda i otrzymają instrukcję, jak wymienić ten element.

Czytaj więcej: Typowe problemy i naprawa uszkodzonych wałów napędowych

Funkcja sondy lambda w samochodzie

Współczesne samochody posiadają przynajmniej jedną sondę lambda, która najczęściej jest wkręcona w układ wydechowy bezpośrednio za kolektorem wydechowym. To tutaj czujnik ten, zwany także sondą lambda regulacyjną, na bieżąco określa poziom tlenu w spalinach poprzez porównanie go z zawartością tlenu w otaczającym powietrzu.

Odczyt lambdy jest przekazywany do sterownika silnika w postaci napięcia. Na podstawie tego napięcia moduł sterujący pracą silnika może wykryć, czy stosunek paliwa do powietrza jest optymalnie ustawiony i, jeśli zajdzie potrzeba, odpowiednio dostosować skład mieszanki paliwowej dla silnika. W ten sposób  zminimalizowane zostają zarówno zużycie paliwa oraz wydzielanie się szkodliwych substancji z układu wydechowego. Nowoczesne pojazdy często posiadają drugą sondę lambda tzw. diagnostyczną, która mierzy zawartość tlenu resztkowego za katalizatorem, aby sprawdzić jego funkcjonowanie i stan.

Wymienić lub wyczyścić sondę lambda?

Jeśli sonda lambda działa wadliwie, wiele osób zadaje sobie pytanie: wymienić czy czyścić element? Jedno i drugie rozwiązanie jest możliwe, o ile sonda lambda jest tylko zabrudzona. Czyszczenie czujnika może czasem zaoszczędzić kosztów zakupu części zamiennej. Sonda lambda musi być jednak zdemontowana i ponownie zamontowana do czyszczenia, tak samo jak do wymiany, więc wydatek końcowy nie różni się znacząco.

Często sondy lambda są zanieczyszczone pozostałościami po spalaniu lub sadzą. Może to ograniczyć ich prawidłowe działanie. Podczas czyszczenia czujnika usuwane są zanieczyszczenia, a także blokady otworów. Czyszczenie sondy lambda powinno być wykonane z najwyższą ostrożnością, aby nie uszkodzić elementu. To samo dotyczy demontażu i montażu czujnika.

Objawy uszkodzenia sondy lambda

Jeśli sonda lambda jest uszkodzona, do modułu sterującego pracą silnika trafiają nieprawidłowe wartości pomiarowe lub całkowicie brakuje sygnału. W wyniku tego sterownik silnika nie jest w stanie prawidłowo rozpoznać resztkowej zawartości tlenu w spalinach, co oznacza, że nie może optymalnie ustawić proporcji paliwa do powietrza.

Na uszkodzoną sondę lambda mogą wskazywać różne objawy. Zazwyczaj pogorszeniu ulegają wartości spalin, gdyż stosunek tlenu i paliwa nie jest już prawidłowy. Może się to jednak ujawnić dopiero podczas kolejnego badania emisji spalin. Bardziej oczywiste oznaki to emisja dymu z rury wydechowej lub nieprzyjemny, intensywny zapach spalin.

Silnik bez mocy lub komunikat o błędzie

W przypadku awarii sondy lambda może dojść również do spadku wydajności silnika. Bez sygnału z czujnika układowi sterowania silnikiem brakuje ważnego parametru. Tlen i paliwo nie mogą być już optymalnie dopasowywane, co oznacza, że silnik ma tendencję do mniej wydajnego spalania i nie rozwija pełnej mocy. W zależności od modelu, samochód może nawet przejść w tryb awaryjny.

Nowoczesne pojazdy często wykrywają usterkę sondy lambda poprzez diagnostykę pokładową. W takim przypadku zapala się kontrolka silnika lub kierowca jest informowany o usterce w postaci komunikatu o błędzie na wyświetlaczu komputera pokładowego. Jednocześnie błąd jest wpisywany do pamięci błędów, która może być odczytana przez warsztat i użyta w celach diagnostycznych.

Uszkodzona sonda lambda – lista objawów:

  • Zwiększenie zużycia paliwa
  • Spadek mocy silnika
  • Wzrost emisji zanieczyszczeń
  • Dym wydobywający się z wydechu
  • Intensywny i nieprzyjemny zapach spalin
  • Kontrolka silnika na desce rozdzielczej miga
  • Komputer pokładowy podaje komunikat o błędzie
  • Samochód przechodzi w tryb awaryjny

Przyczyny uszkodzonej sondy lambda

Możliwe przyczyny uszkodzenia sondy lambda są wielorakie. Mimo, że czujnik jest wytrzymałym elementem, to rosnące zużycie może doprowadzić do usterki przy dużym przebiegu. W obszarze układu wydechowego sonda lambda narażona jest na duże obciążenia spowodowane działaniem ciepła, ale także gromadzącymi się zabrudzeniami i warunkami atmosferycznymi.

Duża wilgotność powietrza, czy też agresywne działanie soli drogowej w zimie często powodują korozję sondy lambda pod pojazdem i tym samym prowadzą do usterki. Cząstki sadzy i żrące pozostałości po spalaniu zawarte w spalinach mogą również z biegiem lat powodować zanieczyszczenie czujnika. Skutkuje to czasem nieprawidłową wartością pomiarów sondy lambda lub jej całkowitą awarią.

Paliwo lub korozja połączeń

Możliwymi przyczynami uszkodzonej sondy lambda może być również nieprofesjonalny tuning silnika oraz nieodpowiednie dodatki do paliwa. Oba te zjawiska prowadzą przejściowo do podwyższonej temperatury w spalinach, która na dłuższą metę uszkadza sondę lambda. Stosowanie dodatków do paliwa może również prowadzić do przedwczesnego zanieczyszczenia czujnika.

Ponadto możliwe jest również mechaniczne uszkodzenie czujnika diagnostycznego, np. w wyniku przetarcia lub zerwania przewodu sondy związanego z nieostrożną jazdą i zbyt gwałtownym podjazdem pod krawężnik bądź próg. Skorodowane połączenia na sondzie lambda mogą być również odpowiedzialne za brak sygnału z czujnika. Nie zawsze jednak sama sonda lambda jest uszkodzona, gdy pojawiają się objawy awarii tego elementu. Uszkodzone badź zerwane kable mogą stanowić przyczynę nieprawidłowego przesyłania sygnału.

Częste przyczyny uszkodzenia sondy lambda:

  • Zużycie elementu przy długim przebiegu
  • Wysokie temperatury w obszarze układu wydechowego
  • Korozja na sondzie lambda
  • Zanieczyszczenie sondy nagromadzoną sadzą i pozostałościami po spalaniu
  • Zastosowanie dodatków do paliwa
  • Mechaniczne uszkodzenia spowodowane nieostrożną jazdą
  • Korozja połączeń
  • Zerwanie lub częściowe uszkodzenie kabla sondy lambda

Wymiana uszkodzonej sondy lambda

Jeśli sonda lambda jest uszkodzona, należy jak najszybciej wymienić ten element. W zależności od modelu pojazdu i powodu usterki dalsza eksploatacja jest możliwa, ale niewskazana. Ponieważ optymalna regulacja składu mieszanki nie jest przeprowadzana, silnik nie pracuje idealnie i emituje więcej zanieczyszczeń.

Czy kontynuować jazdę z uszkodzoną sondą lambda? Nie jest to dobry pomysł. Samochód zostanie zauważony najpóźniej podczas kolejnego badania emisji spalin. Jeśli zanieczyszczenia w spalinach przekroczą dopuszczalne normy, pojazd nie przejdzie głównego przeglądu. Ponadto w przypadku jazdy z uszkodzonym czujnikiem może dojść do awarii katalizatora.

Wymiana sondy lambda w 4 krokach

Wymiana sondy lambda na nową lub używaną część zamienną odbywa się zazwyczaj szybko. Fachowi mechanicy samochodowi chętnie sami przeprowadzają wymianę czujnika, aby utrzymać niskie koszty naprawy.

Dokładna procedura może się różnić w zależności od pojazdu i może nieznacznie odbiegać od poniższych instrukcji. Najlepszym sposobem na przeprowadzenie naprawy jest podniesienie pojazdu na podnośnik.

  1. Sprawdź sondę lambda: Przed wymianą zainstalowanej sondy lambda na część zamienną, warto sprawdzić działanie samego elementu. Tą usługę oferują warsztaty samochodowe, które mogą mogą sprawdzić sondę lambda poprzez podłączenie odpowiedniego urządzenia diagnostycznego. Warto jednak wiedzieć, że ustalone napięcie można również skontrolować za pomocą multimetru. Przy okazji zaleca się sprawdzić kable i połączenia. Nierzadko winny awarii jest zerwany kabel bądź uszkodzenie połączenia przez gryzonie.
  2. Usuń uszkodzony czujnik: Jeśli jest pewne, że to sonda lambda jest uszkodzona, można zacząć od demontażu tego elementu. W tym celu należy najpierw odłączyć wtyczkę złącza, a następnie wyjąć czujnik z gwintu. Stare czujniki są często zapieczone, przez co istnieje ryzyko zerwania gwintu. Pomocnym wtedy może okazać się lekkie podgrzanie układu wydechowego lub użycie odpowiednich środków do poluzowania, np.: odrdzewiacza. Jeśli stara część i tak ma być wyrzucona, to po odcięciu wtyczki można wsunąć na kabel klucz oczkowy.
  3. Przygotuj nową sondę lambda: Po usunięciu uszkodzonego czujnika można zainstalować sprawnie działającą część zamienną. Wcześniej jest ona porównywana z wymontowaną częścią i sprawdzana pod kątem dopasowania. Profesjonaliści przed montażem smarują gwint specjalnym smarem wysokotemperaturowym, dzięki czemu zamontowana część łatwiej się wkręca, a także łatwiej się odkręca. Następnie element jest najpierw ostrożnie wkręcany ręcznie, a potem dokręcany odpowiednim kluczem.
  4. Zakończ naprawę: W ostatnim etapie naprawy podłączamy ponownie kabel sondy lambda poprzez połączenie złączy. Ewentualną korozję na złączu po stronie pojazdu należy wcześniej usunąć, np. za pomocą odpowiednich preparatów czyszczących do styków. Jeśli kod błędu został zapisany w pamięci błędów, można go teraz usunąć za pomocą odpowiedniego urządzenia.

Przewodnik po komponentach i funkcjach silnika samochodowego

Nie każdy kierowca zna podstawy budowy i działania silnika samochodowego, co jednak może okazać się niezwykle pomocne w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania pojazdu. Dlatego też w poniższym przewodniku dowiedzą się Państwo o podstawach pracy silnika spalinowego oraz głównych różnicach pomiędzy silnikami…
Czytaj więcej

Przegrzanie silnika: Co należy zrobić, gdy silnik się przegrzeje?

Sprawnie działający zaawansowany układ chłodzenia powinien skutecznie zapobiegać zbytniemu nagrzewaniu się silników spalinowych podczas pracy.  Jeśli jednak części tego układu są uszkodzone lub poziom płynu chłodzącego jest niewystarczający, silnik może się przegrzać. W naszym poradniku dotyczącym przegrzewania się silnika przedstawiamy…
Czytaj więcej

Zalety zakupu części samochodowych używanych w internecie w porównaniu z wizytą w lokalnej stacji demontażu pojazdów

Jeśli należą Państwo do tej grupy osób, która chętnie majsterkuje przy własnym samochodzie lub lubi oszczędzać i samodzielnie poszukuje elementów zamiennych po atrakcyjnych cenach, to prawdopodobnie próbowali już Państwo znaleźć i kupić części na lokalnym złomowisku samochodowym. Ponieważ żyjemy obecnie…
Czytaj więcej

Skrzynia biegów pojazdu: jaka jest różnica między manualną a automatyczną przekładnią? 

Skrzynia biegów jest sercem układu napędowego każdego samochodu. Optymalnie dopasowuje prędkość obrotową silnika i prędkość jazdy, zapewniając w ten sposób najlepsze możliwe osiągi. W samochodach stosuje się manualne lub automatyczne skrzynie biegów. Najpóźniej przy zakupie nowego samochodu nabywcy stają przed…
Czytaj więcej

Najczęściej czytane poradniki